Please wait. Loading...
 
Αποστολή σε φίλο
 
Χρήση υπερηχογραφήματος πνεύμονα: Σύντομη ανασκόπηση για εντατικολόγους και πνευμονολόγους
Σε αυτή την ανασκόπηση θα αναλυθεί η χρήση του υπερηχογραφήματος πνεύμονα στην καθημερινή κλινική πρακτική. Ήδη, στους βαρέως πάσχοντες ασθενείς τα τελευταία χρόνια η χρήση του υπερηχογραφήματος πνεύμονα έχει αυξηθεί με πολύ καλά αποτελέσματα. Το υπερηχογράφημα πνεύμονα αποτελεί το πιο γρήγορο, μη επεμβατικό και κομψό μέσο διαγνωστικής προσέγγισης του ασθενούς τόσο στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας όσο και στο τμήμα, χωρίς επιπλοκές και με ελάχιστο κόστος. Σε φυσιολογικές καταστάσεις, όπως είναι ήδη γνωστό, ο υπέρηχος δε μεταδίδεται δια μέσου δομών που είναι πλήρεις αέρα, έτσι το πνευμονικό παρέγχυμα δεν ήταν εφικτό να εξεταστεί πίσω από τις πλευρές. Αυτή η γνώση πλέον δεν εμποδίζει τη διάγνωση πολλών παθολογικών καταστάσεων, όπως ο πνευμοθώρακας, η πύκνωση, η ατελεκτασία, η υπεζωκοτική συλλογή, και άλλων που θα αναλυθούν εκτενέστερα. Σκοπός της ανασκόπησης αυτής είναι η προσέγγιση στην υπερηχογραφική απεικόνιση του πνεύμονα, όπως επίσης και στα απεικονιστικά ευρήματα που συνοδεύουν βασικές παθολογικές καταστάσεις. Πνεύμων 2007, 20(2):127-133.

 

 

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Η χρήση του υπερηχογραφήματος πνεύμονα ως διαγνωστικού μέσου μέχρι πρόσφατα δε μπορούσε να τεκμηριωθεί, λόγω της παραδοσιακής γνώσης της αεροπλήθειας του οργάνου. Η θεωρία αυτή ανατράπηκε και τα τελευταία χρόνια το υπερηχογράφημα πνεύμονα αποτελεί το πιο γρήγορο, μη επεμβατικό και κομψό μέσο διαγνωστικής προσέγγισης του ασθενούς τόσο στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας όσο και στο τμήμα, χωρίς επιπλοκές και ελάχιστο κόστος.1-5Η βιβλιογραφία υποστηρίζει δε ότι αυτή η παραδοσιακή γνώση ανατράπηκε όταν η εξέταση πέρασε στους ειδικούς που κατείχαν την παθολογία του πνεύμονα.2,3 Το υπερηχογράφημα πνεύμονα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαγνωστικό μέσο σε πολλές παθολογικές καταστάσεις (Πίν. 1).

 

Πινακας 1. Χρήση υπερηχογραφήματος πνεύμονα
  1. Διάγνωση πνευμοθώρακα
  2. Διάγνωση πνευμονίας
  3. Διάγνωση ατελεκτασίας
  4. Διάγνωση υπεζωκοτικής συλλογής
  5. Παρακολούθηση λύσης πνευμονίας και ατελεκτασίας
  6. Κατευθυνόμενη λήψη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος από τα πάσχοντα τμήματα επί αρνητικών καλλιεργειών
  7. Διαγνωστική και Εκκενωτική παρακέντηση υπεζωκοτικής συλλογής
  8. Διάγνωση πνευμονικού οιδήματος και διάμεσων νοσημάτων
  9. Βιοψία βλαβών υπεζωκότα ή περιφερικών όγκων πνεύμονα
  10. Παθήσεις διαφράγματος
  11. Διάγνωση τραυματικής θλάσης πνεύμονα
  12. Διάγνωση πνευμονικής εμβολής

 

 

Σκοπός της ανασκόπησης αυτής είναι η εισαγωγή στην υπερηχογραφική απεικόνιση του πνεύμονα, όπως επίσης και στα απεικονιστικά ευρήματα που συνοδεύουν βασικές παθολογικές καταστάσεις του.

 

 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΘΩΡΑΚΙΚΗΣ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ

Η εξέταση των πνευμόνων λαμβάνει χώρα με ηχοβολέα 5 mHz κατάλληλο για διαθωρακικές εξετάσεις. Υπάρχουν διαφορετικά πρωτόκολλα που ακολουθούνται για τη διαθωρακική εξέταση του πνεύμονα. Στην ανασκόπηση αυτή θα αναλυθεί το πρωτόκολλο που ακολουθείται από την κλινική μας (Εικ. 1). Ο ασθενής βρίσκεται σε ύπτια θέση. Η πρόσθια επιφάνεια του κάθε πνεύμονα χωρίζεται σε 2 τμήματα, το άνω και το κάτω, ανάλογα με τη θέση τους σε σχέση με τη σύστοιχη ακτινολογική πύλη. Η πλάγια επιφάνεια ορίζεται από την πρόσθια και την οπίσθια μασχαλιαία γραμμή και χωρίζεται, σε αντιστοιχία με την πρόσθια επιφάνεια, σε άνω και κάτω τμήμα. Τέλος, η οπίσθια επιφάνεια ορίζεται από την οπίσθια μασχαλιαία και την παρασπονδυλική γραμμή και, σε αντιστοιχία με την πρόσθια επιφάνεια, χωρίζεται σε άνω και κάτω τμήμα1,5.Στη διαθωρακική εξέταση του πνεύμονα θα πρέπει να αναγνωριστούν βασικά σημεία, τα οποία και θα αναλυθούν περαιτέρω:

 

ΜΕΘ ΠΑ.ΓΝΗ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Γεωργόπουλος Δ.
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ:............................................................ ΑΜ: ................................
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ............................

 

Εικoνα 1. Πρωτόκολλο εξέτασης πνευμόνων που ακολουθείται στη ΜΕΘ. C: Consolidation- Κυψελιδική πύκνωση, A: Ατελεκτασία, P: Πνευμονικό οίδημα, I: Infiltrations- Διηθήσεις.

 

 

 

Εικόνα 2. Το «σημείο της νυχτερίδας» Τα πλάγια βέλη υποδηλώνουν την τοξοειδή απεικόνιση των πλευρών και το κάθετο βέλος την πλευρική γραμμή (pleural line).

1. Το «σημείο της νυχτερίδας» (bat sign) (Εικ. 2)

Tο «σημείο της νυχτερίδας» είναι ένα από τα βασικότερα σημεία του υπερηχογραφήματος πνεύμονα.1 Απεικονίζεται τοποθετώντας τον ηχοβολέα κάθετα στο μεσοπλεύριο διάστημα. Η εικόνα που λαμβάνεται απεικονίζει την υπερκείμενη και την υποκείμενη πλευρά τοξοειδούς σχήματος (πλάγια βέλη), πίσω τους την ακουστική σκιά και, μισό εκατοστό από τη νοητή γραμμή που τις ενώνει (rib line), την πλευρική γραμμή (pleural line), που υποσημαίνεται στην αντίστοιχη εικόνα με το κάθετο βέλος. Η πλευρική γραμμή αντιστοιχεί στην επιφάνεια του πνεύμονα. Οι υπόλοιπες γραμμές που απεικονίζονται παράλληλα με την πλευρική γραμμή είναι οι A γραμμές, που λόγω της σταθερής τους θέσης δε θα πρέπει να συγχέονται με άλλες γραμμές ή artifacts.

 

 

2. «Σημείο ολίσθησης» (lung sliding)

Εικόνα 3. Στο δεξιό τμήμα της οθόνης (time motion mode)
απεικονίζεται το seashore sign. Το βέλος εκφράζει την
πλευρική γραμμή, οι παράλληλες γραμμές αντιστοιχούν
στο στατικό θωρακικό τοίχωμα και το κάτωθεν της πλευρικής
γραμμής αμμώδους υφής pattern αντιστοιχεί στο πνευμονικό π
αρέγχυμα, είναι δε δυναμικό artifact που καταργείται στην
παρουσία πνευμοθώρακα.(Οι παράλληλες γραμμές αντιστοιχούν
στο sea, η αμμώδης απεικόνιση αντιστοιχεί στο shore και το
όριό τους αντιστοιχεί στην πλευρική γραμμή, βέλη).

Το σημείο αυτό υποδηλώνει την ολίσθηση του πνεύμονα σε σχέση με το θωρακικό τοίχωμα. Το εύρος του σημείου ολίσθησης είναι μέγιστο στα κάτω πνευμονικά πεδία, όπου εκφράζει την κάθοδο του πνεύμονα προς την κοιλιά. Στη δυσδιάστατη υπερηχογραφία εκδηλώνεται με μικρούς ιριδισμούς που αρχίζουν από την πλευρική γραμμή και αποτελούν χαρακτηριστικό της κίνησης του πνεύμονα κατά τη διάρκεια του αναπνευστικού κύκλου. Επειδή δεν εντοπίζεται με σαφήνεια σε όλες τις περιπτώσεις, για την αναγνώρισή της κίνησης του πνεύμονα χρησιμοποιείται το M-mode, όπου χαρακτηριστικά απεικονίζεται το «σημείο της θαλάσσιας ακτής» (seashore sign)1,12 (Εικ. 3).

 

Το σημείο ολίσθησης ασαφοποιείται σε καταστάσεις πνευμονικής υπερδιάτασης και τοιχωματικού εμφυσήματος, ενώ εξαφανίζεται στον πνευμοθώρακα, στην ολική ατελεκτασία, στην πλευρική ίνωση και στην άπνοια.

 

 

3. B-Γραμμές

Εικόνα 4. Απεικόνιση Β-γραμμών (λευκά βέλη).

Απεικονίζονται μόνο σε παθολογικό παρέγχυμα. Αναφέρονται δε μαζί με τα σταθερά σημεία απεικόνισης του πνεύμονα γιατί πρώτον, είναι συχνό εύρημα σε ασθενείς της ΜΕΘ, και δεύτερον, η ύπαρξή τους αποκλείει κάποιες παθολογικές καταστάσεις όπως ο πνευμοθώρακας. Οι Β- γραμμές είναι κάθετες γραμμές που αρχίζουν πάντα από την πλευρική γραμμή και διασχίζουν όλη την οθόνη χωρίς να διακόπτονται. Λέγονται και comet-tail artifact λόγω της κινητικότητας που παρουσιάζουν κατά τη διάρκεια του αναπνευστικού κύκλου ενώ, όταν εμφανίζονται σε ομάδες, ονομάζονται lung rockets1,7 (Εικ. 4). Σε πρόσφατη ανασκόπηση προτιμήθηκε ο όρος ultrasound lung comets.8 Οι Β-γραμμές συνδυάζονται με παθολογικές καταστάσεις που θα αναφερθούν παρακάτω.

 

 

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

 

4. «Σημείο στρατόσφαιρας» (stratosphere sign)

Η απώλεια του σημείου ολίσθησης, δηλαδή το σημείοτης στρατόσφαιρας, αποτελεί διαγνωστικό σημείο πνευμοθώρακα με ευαισθησία 100% και ειδικότητα 78%.1,7,9,10

 

Το σημείο αυτό είναι ευδιάκριτο στον time-motion τύπο υπερηχογραφικής απεικόνισης, όπου το τυπικό σημείο ολίσθησης, όπως έχει περιγραφεί παραπάνω, καταργείται. Αντικαθίσταται δε από παράλληλες οριζόντιες γραμμές που υποδηλώνουν την ολική απουσία δομών που βρίσκονται πάνω και κάτω από την πλευρική γραμμή (βέλος) (Εικ. 5). Παρόλο που το σημείο αυτό δεν είναι ειδικό για τη διάγνωση του πνευμοθώρακα, είναι εύκολα αναγνωρίσιμο ακόμα και από ανειδίκευτο χειριστή. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, όπου σε ποσοστό 30-40% ο πνευμοθώρακας δεν απεικονίζεται στην ακτινογραφία θώρακος.

 

Εικόνα 5. Σημείο Στρατόσφαιρας. Αντικατάσταση του σημείου
seashore, με παράλληλες γραμμές που αντιστοιχούν στην πλήρη
κατάργηση των δομών. Το βέλος αντιστοιχεί στην πλευρική γραμμή.
Σημείο Α-γραμμής (βέλη).

 

 

 

5. «Σημείο της Α-γραμμής» (A-line sign)

Σημείο διαγνωστικό πνευμοθώρακα με ευαισθησία 100% και ειδικότητα 60%. Η ολική απώλεια των Β- γραμμών και των lung rockets, δηλαδή η απεικόνιση ενός αυστηρού πρότυπου απεικόνισης Α-γραμμών, αντιστοιχεί στο σημείο αυτό. Όταν δε συνυπάρχει απώλεια του σημείου ολίσθησης, η ειδικότητα αυξάνεται στο 96% για τον ολικό πνευμοθώρακα10 (Εικ. 5).

 

 

6. «Σημείο του πνεύμονα» (lung point)

Εικόνα 6. «Σημείο του πνεύμονα» (βέλος).
Χρησιμοποιήθηκε ως οδηγό σημείο για να
εντοπισθεί η περιοχή του εγκλωβισμένου αέρα.

Το σημείο του πνεύμονα αντιστοιχεί στο σημείο μετάβασης από τη φυσιολογική στην παθολογική περιοχή. Απεικονίζεται ευκρινέστερα στο M- mode και έχει ευαισθησία 79% και ειδικότητα 100%9,10 για τη διάγνωση του πνευμοθώρακα (Εικ. 6). Το σημείο αυτό αντιπροσωπεύει την εναλλαγή παθολογικού παρεγχύματος κατά την εκπνοή με τη φυσιολογική υπερηχογραφική εικόνα κατά την εισπνοή, οπότε αυξάνει ο πνευμονικός όγκος. Σε ασθενή της κλινικής μας, στον οποίο στην ακτινογραφία θώρακος τέθηκε η υποψία μικρής ποσότητας αέρα με αμφιβολία και χωρίς κλινική υποψία, το σημείο του πνεύμονα μας καθοδήγησε στην αμιγώς παθολογική περιοχή, με αποτέλεσμα να εντοπιστεί ποσότητα εγκλωβισμένου αέρα και να παροχετευθεί επιτυχώς (Εικ. 7).

 

Εικόνα 7. Το σημείο στο οποίο τοποθετήθηκε ο θωρακοσωλήνας με
αποτέλεσμα την παροχέτευση ικανής ποσότητας εγκλωβισμένου αέρα.

 

 

7. Σημείο "lung pulse"11

Σημείο το οποίο χαρακτηρίζει την ολική ατελεκτασία όπου, χαρακτηριστικά, ο πνεύμονας πάλλεται στο ρυθμό της καρδιάς.

 

 

8. Σημείο αεροβρογχογράμματος

Το σημείο του αεροβρογχογράμματος εμπεριέχεται σε πυκνωτική περιοχή του παρεγχύματος και αποτελείται από διαφόρου σχήματος ή ευθύγραμμες υπερηχογενείς θολερότητες. Χωρίζεται δε, ανάλογα με τη δυναμική του, σε στατικό και δυναμικό αεροβρογχόγραμμα.

 

Στατικό αεροβρογχόγραμμα. Απαντάται συνήθως σε ατελεκτασία. Οφείλεται σε εγκλωβισμένο αέρα σε μια μη αεριζόμενη πλέον περιοχή του πνεύμονα που δημιουργεί στατικά artifacts. Αναγνωρίζεται από την απώλεια της δυναμικής κατά τη διάρκεια του αναπνευστικού κύκλου 1,11-13 (Εικ. 8).

 

Εικόνα 8. Ατελεκτασία ΑΡ κάτω λοβού. Μπορεί να αναγνωρι-
στεί το στατικό αεροβρογχόγραμμα εντός αυτής (βέλος).
Μικρή υπεζωκοτική συλλογή.

Δυναμικό αεροβρογχόγραμμα. Υπάρχει σε περιοχές του πνεύμονα χωρίς απώλεια όγκου. Οφείλεται στην παρουσία αέρα εντός των βρόγχων που παρουσιάζουν δυναμική κίνηση, η οποία είναι σε συνέχεια με την αναπνοή του ασθενούς. Δεν παρατηρείται ποτέ σε ατελεκτασία, ενώ συνοδεύει την κυψελιδική πύκνωση λοιμώδους αιτιολογίας σε ποσοστό 60%. 12, 13

 

 

9. Συνοδευτικά σημεία ατελεκτασίας

Τη συχνή αυτή παθολογική κατάσταση στη ΜΕΘ χαρακτηρίζουν τα παρακάτω σημεία: 1) Η αλλαγή της θέσης απεικόνισης της καρδιάς,1,11,12 2) Η κατάργηση της δυναμικής κίνησης του διαφράγματος,1,11,12 3) Η αλλαγή στη θέση απεικόνισης του διαφράγματος, άνωση κατά τουλάχιστον 2 εκατοστά (στην ύπτια θέση απεικονίζεται στο ύψος της θηλής του μαστού),1,11,12 και 4) Η ύπαρξη συνοδευτικής μικρής υπεζωκοτικής συλλογής περί τα 250 ml.1,11,12 Η απώλεια του σημείου ολίσθησης υποδηλώνει ολική ατελεκτασία.

 

 

10. Κυψελιδική Πύκνωση - Δείκτης πύκνωσης (Consolidation index)

Εικόνα 9. Μεγάλη πυκνωτική περιοχή σε ασθενή με πνευμονία που συνοδεύεται από ελάχιστη ποσότητα πλευριτικού υγρού. Η θέση και το μέγεθος επιβεβαιώθηκαν με την αξονική τομογραφία θώρακος.

Στην κυψελιδική πύκνωση, η υπερηχογραφική απεικόνιση του πνεύμονα χαρακτηρίζεται από ιστικό πρότυπο (tissue-like pattern) και προσομοιάζει με αυτή του ήπατος.1,13-15 Το επιφανειακό όριο (που αντιστοιχεί στην πλευρική γραμμή) είναι ομαλό ενώ το βαθύ μπορεί να είναι ανώμαλης παρυφής, υποδηλώνοντας τη γειτνίαση του πυκνωτικού παρεγχύματος με το αντίστοιχο που αερίζεται φυσιολογικά. Η θέση της πυκνωτικής περιοχής, για να αναγνωριστεί από τον υπέρηχο, σχετίζεται με το διάφραγμα ή βρίσκεται σε επιφανειακές περιοχές του πνεύμονα. Στους βαρέως πάσχοντες υπό μηχανικό αερισμό, η θέση της συνήθως αντιστοιχεί στους κάτω λοβούς. Για την εκτίμηση του μεγέθους της πυκνωτικής βλάβης χρησιμοποιείται «ο δείκτης πύκνωσης» (consolidation index). Για να υπολογιστεί ο δείκτης αυτός πραγματοποιείται μέτρηση σε δύο διαστάσεις, δηλαδή εκτιμάται το μήκος πυρήνα -επιφάνειας (από κάτω προς τα πάνω στην οθόνη του υπερήχου) και η κεφαλουραία διάμετρος (από αριστερά προς τα δεξιά της οθόνης).1,14,15 Εναλλακτικά, μπορεί να εκτιμηθεί το μεγαλύτερο πάχος της πύκνωσης: όταν είναι <20 mm η πύκνωση χαρακτηρίζεται μικρή, μεταξύ 20-50 mm ορίζεται ως μέτρια, και >50 mm ως μεγάλη κυψελιδική πύκνωση1,14,15 (Εικ. 9)

 

 

 

11. Β-γραμμές και η παθολογική τους σημασία

Οι Β-γραμμές, όπως ήδη αναφέρθηκε, υποδηλώνουν την ύπαρξη παθολογικού παρεγχύματος. Μία παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από παρουσία Β-γραμμών διάχυτων σε όλα τα πνευμονικά πεδία είναι το πνευμονικό οίδημα. Συνδυάζεται δε με την παρουσία αμφοτερόπλευρης υπεζωκοτικής συλλογής.1,8,16,17

 

Η παρουσία Β-γραμμών που η μεταξύ τους απόσταση είναι <7 mm μελετήθηκε σε συνάρτηση με την πίεση ενσφήνωσης και το εξαγγειακό πνευμονικό υγρό (extravascular lung water, EVLW), μετρούμενο με το PICCO system.16 Βρέθηκε θετική συσχέτιση του αριθμού των B- γραμμών (comet score), τόσο με την πίεση ενσφήνωσης όσο και με το EVLW.16

 

Εικόνα 10. Ασθενής με πνευμονικό οίδημα και πληθώρα Β3
γραμμών σε όλα τα πνευμονικά πεδία.

Όταν οι Β-γραμμές απεικονίζονται διάχυτα στο πνευμονικό παρέγχυμα και η μεταξύ τους απόσταση είναι <3 mm, η απεικόνιση αυτή αντιστοιχεί με την εικόνα θολής υάλου (ground-glass) της αξονικής τομογραφίας θώρακος. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να γίνει διαφορική διάγνωση μεταξύ όλων των παθολογικών καταστάσεων που αντιστοιχούν σε μία τέτοια απεικόνιση (π.χ. πνευμονικό οίδημα, ARDS)18 (Εικ. 10). Β-γραμμές ≥7 mm, οι οποίες απαντούν σε αριθμό μεγαλύτερο από 2 σε κάθε πνευμονική περιοχή, αντιστοιχούν σε πάχυνση μεσολοβιδίων διαφραγμάτων17,18 (Εικ. 11). Τέλος, υπενθυμίζεται ότι η ύπαρξη των Β-γραμμών αποκλείει μεγάλο πνευμοθώρακα.1,8-1

 

Εικόνα 11. Απεικόνιση ασθενούς με πνευμονική ίνωση
μετά από ARDS.

 

 

12. Υπεζωκοτική Συλλογή

Εικόνα 12. Ασθενής με υπεζωκοτική συλλογή και ατελεκτασία
με υπολογιζόμενο όγκο του υγρού περίπου 600ml.


Εικόνα 13. Ασθενής με μεγάλη υπεζωκοτική συλλογή
Αιμοθώρακας. Ατελεκτασία αριστερού κάτω λοβού (βέλος)
και πήγματα αίματος εντός της συλλογής.

Για την υπεζωκοτική συλλογή τα ευρήματα είναι σταθερά και εύκολα αναγνωρίσιμα. Στη ΜΕΘ οι υπεζωκοτικές συλλογές είναι πολύ συχνές και η χρήση του

υπερηχογραφήμματος διευκολύνει τη διάγνωση και την ασφαλή παρακέντησή τους.19-21 Πολλοί δείκτες υπολογισμού του όγκου του υγρού έχουν χρησιμοποιηθεί. Σε αυτή την ανασκόπηση θα αναφέρουμε μόνο μια πολύ πρόσφατη δημοσίευση που αφορά στον υπολογισμό του υπεζωκοτικού υγρού σε μηχανικά αεριζόμενους ασθενείς, ώστε η παρακέντηση να καταστεί ασφαλής και με ελάχιστεςεπιπλοκές. Ο υπολογισμός βασίζεται στον δείκτη Sep (mm), ο οποίος εκφράζει τη μέτρηση της μέγιστης διαμέτρου της υποηχογενούς περιοχής που παρεμβάλλεται μεταξύ των δύο πετάλων του υπεζωκότα. Η μέτρηση του δείκτη λαμβάνει χώρα κατά τον επιμήκη άξονα στην πλάγια πνευμονική χώρα, κατά την τελικο-εκπνευστική φάση. Αφού υπολογιστεί η διάμετρος, ο όγκος του υγρού υπολογίζεται από την παρακάτω εξίσωση (Εικ. 12). V(ml)=20ΧSep (mm)

 

Μεγάλη υπεζωκοτική συλλογή συνοδεύεται με ατελεκτασία εκ πιέσεως (Εικ. 13).

 

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Το υπερηχογράφημμα πνεύμονα χρησιμοποιείται ευρέως στη ΜΕΘ.1,22,23 Αρχικά χρησιμοποιήθηκε μόνο για τον εντοπισμό των υπεζωκοτικών συλλογών και την τοποθέτηση θωρακοσωλήνα παροχέτευσης, αλλά τα τελευταία χρόνια τείνει να αντικαταστήσει την ακτινογραφία θώρακος.17,18,22 Η καλή εκπαίδευση των ιατρών της ΜΕΘ στο υπερηχογράφημα του πνεύμονα θα διευκολύνει τη διαγνωστική προσέγγιση αρκετών παθολογικών καταστάσεων και θα μειώσει τις διαγνωστικές τεχνικές που απαιτούν μετακίνηση του ασθενούς, έχουν μεγαλύτερο κόστος, και είναι αυξημένου κινδύνου. Ολοκληρώνοντας την ανασκόπηση, θα πρέπει να αναφέρουμε τα ποσοστά επιτυχίας που είχε ομάδα Γάλλων ερευνητών σε 32 ασθενείς με ARDS, σε σχέση με την ακτινογραφία θώρακος.18 Για τη διάγνωση της υπεζωκοτικής συλλογής η ακτινογραφία θώρακος είχε ευαισθησία 39% και ειδικότητα 85%, ενώ το υπερηχογράφημα πνεύμονα είχε 92% και 93%, αντίστοιχα. Για τη διάγνωση της κυψελιδικής πύκνωσης, 69% και 95% ήταν τα ποσοστά ευαισθησίας και ειδικότητας για την ακτινογραφία θώρακος, ενώ τα αντίστοιχα για το υπερηχογράφημα πνεύμονα ήταν 93% και 100%.

 

Περιορισμοί της μεθόδου είναι η προαπαιτούμενη εκπαίδευση στα βασικά σημεία του υπερηχογραφήματος πνεύμονα (1-2 μήνες), ενώ η διάγνωση του πνευμοθώρακα απαιτεί εντατικότερη εκπαίδευση. Τέλος, η εξέταση είναι δύσκολη και απαιτεί πολύ εξειδικευμένο ιατρό, σε καταστάσεις όπως: παχύσαρκοι και εμφυσηματικοί ασθενείς, κεντρικές βλάβες του πνεύμονα, νοσήματα του θωρακικού τοιχώματος και του υπεζωκότα.28

 

Θα πρέπει να αναφερθούν, επίσης, οι χρήσεις του υπερηχογραφήματος πνεύμονα για τη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής,24 της τραυματικής πνευμονικής θλάσης25 και, από μια πρόσφατη δημοσίευση, της εκτίμησης της θωρακικής αορτής σε ασθενείς με πνευμονική πύκνωση,26 ενώ σύγχρονη τεχνική υπερηχογραφικής απεικόνισης του πνεύμονα αποτελεί το έγχρωμο Doppler, το οποίο αναφέρεται παλαιότερα στη βιβλιογραφία και ξαναεμφανίζεται τα τελευταία χρόνια.27

 

Συμπερασματικά, το υπερηχογράφημα πνεύμονα αποτελεί μια μοντέρνα και φθηνή μέθοδο προσέγγισης στο κρεβάτι του ασθενούς, χρήσιμη κυρίως στους εντατικολόγους αλλά και στους πνευμονολόγους, με πολλές μελλοντικές υποσχέσεις.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

(Βλέπε κείμενο στα αγγλικά)

© 2011 PNEUMON Magazine, Hellenic Bronchologic Society.
Developed by LogicONE Logo LogicONE