Please wait. Loading...
 
Αποστολή σε φίλο
 
Έρευνα στην Πνευμονολογία στην Ελλάδα και η διεθνής της απήχηση
scientific research, medline, greek pulmonology, scopus
Σκοπός του κειμένου που ακολουθεί είναι να προβληματίσει για το μέλλον της Πνευμονολογίας στη χώρα μας και όχι να αποδώσει ευθύνες ή να αξιολογήσει κλινικές ή νοσοκομεία. Για το σκοπό αυτό δεν θα αναφερθούν ονόματα συναδέλφων, ακόμα και αν είναι από αυτούς τους αρκετούς που έχουν επιτύχει να διακριθούν με τις δημοσιεύσεις τους στη διεθνή βιβλιογραφία. Ο αναγνώστης αυτού του άρθρου μπορεί και πρέπει να καταφύγει στο διαδίκτυο, στις σελίδες του Scopus, για να ενημερωθεί για τα πρόσωπα, τη δραστηριότητα των κλινικών και τα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα.

Η αναζήτηση που ακολουθεί έγινε τον Αύγουστο του 2006 και επομένως μέχρι τη δημοσίευση του άρθρου μπορεί να έχουν αλλάξει μερικά από τα δεδομένα. Όπως θα διαπιστώσετε όμως παρακάτω, το δύσκολο βήμα είναι η σωστή ανάπτυξη μιας κλινικής, μετά η ερευνητική της δραστηριότητα είναι περίπου αυτονόητη. Το Scopus είναι η μεγαλύτερη βάση περιλήψεων και βιβλιογραφικών αναφορών. Περιλαμβάνει 15.000 περιοδικά ενώ είναι καταχωρημένες περισσότερες από 28 εκατομμύρια περιλήψεις και 245 εκατομμύρια αναφορές. Τα 5.900 περιοδικά προέρχονται από τις Επιστήμες Ζωής και Υγείας και περιλαμβάνουν πλήρως τη βάση Ιατρικής Πληροφορίας Medline.

 

Η αναζήτηση αφορά στο χρονικό διάστημα από το 2000 έως και τον Αύγουστο του 2006. Το διάστημα αυτό δημοσιεύθηκαν από την Ελλάδα 2.110 εργασίες σε θέματα Πνευμονολογίας, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 3% περίπου της συνολικής ερευνητικής δραστηριότητας που προέρχεται από την Ελλάδα. Οι περισσότερο δραστήριες ερευνητικές ομάδες από την Ελλάδα προέρχονται από το χώρο της Καρδιολογίας, της Επιδημιολογίας και της Ογκολογίας. Ο πλέον δραστήριος ερευνητής σε θέματα Πνευμονολογίας βρίσκεται στη 16η θέση της συνολικής κατάταξης των Ελλήνων ερευνητών, με βάση τον αριθμό των διεθνών δημοσιεύσεων.

 

Στους πέντε περισσότερο δραστήριους ερευνητές στο χώρο της Πνευμονολογίας, οι τρεις είναι καθηγητές Πνευμονολογίας περιφερικών Ιατρικών τμημάτων της χώρας. Ο πέμπτος είναι επίσης μέλος ΔΕΠ Πνευμονολογικής Κλινικής Περιφερικού Ιατρικού Τμήματος, ενώ ο πρώτος και ο έκτος είναι καθηγητές Εντατικής Θεραπείας. Τα περισσότερα άρθρα είναι δημοσιευμένα στα περιοδικά Chest, European Respiratory Journal και Respiratory Medicine. Αρκετές δημοσιεύσεις, ιδιαίτερα σε θέματα Φυσιολογίας, Επιδημιολογίας και Λοιμώξεων, προέρχονται από συνεργασίες Πνευμονολόγων με τις αντίστοιχες ειδικότητες, με αποτέλεσμα αρκετοί συνάδελφοι αυτών των ειδικοτήτων να βρίσκονται σε υψηλές θέσεις στον κατάλογο των ερευνητών σε θέματα Πνευμονολογίας.

 

Η μελέτη των δημοσιευμένων εργασιών κατά αντικείμενο δείχνει μερικά ακόμα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία. Τα έτη 2000-2006 δημοσιεύθηκαν διεθνώς 27.664 εργασίες με θέμα το άσθμα, με κύριους ερευνητές τους Holgate ST, Barnes PS και Weiss ST. Τα δύο περιοδικά με τις περισσότερες δημοσιεύσεις σε θέματα άσθματος δεν ήταν πνευμονολογικά (Journal of Allergy and Clinical Immunology και Clinical Experimental Allergy). Οι δημοσιεύσεις αυτών των ετών με θέμα το άσθμα αποτελούσαν το 1/5 των συνολικών δημοσιεύσεων που βρίσκονται στο Scopus. Οι σημαντικότεροι ερευνητές συνολικά ήταν επίσης οι Holgate ST και Barnes PJ. Στο συνολικό αριθμό των άρθρων για το άσθμα, στα τρία πρώτα περιοδικά που δημοσιεύθηκαν οι εργασίες, βρίσκονταν δύο πνευμονολογικά: το Chest και το American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.

 

Εντύπωση προκαλεί ότι τα έτη 2000-2006 δημοσιεύθηκαν μόνο 6.228 δημοσιεύσεις με θέμα τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), ποσοστό περίπου 25% των εργασιών με θέμα το άσθμα. Όλες ήταν δημοσιευμένες σε έγκυρα διεθνή Πνευμονολογικά περιοδικά (Chest, Respiratory Medicine, European Respiratory Journal, Thorax και American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine). Κανένας Έλληνας ερευνητής δεν βρίσκεται στον κατάλογο με τους 100 σημαντικότερους ερευνητές στη ΧΑΠ και στο άσθμα.

 

Οι εργασίες με θέμα την εντατική θεραπεία ήταν περίπου όσες με θέμα το άσθμα (25.401). Τα περιοδικά στα οποία ήταν δημοσιευμένες οι περισσότερες δεν ανήκαν στο χώρο της Πνευμονολογίας (Critical Care Medicine, Intensive Care Medicine, Critical Care, Pediatric Critical Care, Pediatrics, Journal of Hospital Infection κ.λπ.). Ο πρώτος Έλληνας στον κατάλογο των πιο δραστήριων ερευνητών στο αντικείμενο αυτό βρίσκεται στην 95η θέση. Αντίστοιχα με την εντατική θεραπεία είναι τα αποτελέσματα αναζήτησης στον καρκίνο του πνεύμονα. Η αναζήτηση έδειξε 29.058 εργασίες. Τα συνηθέστερα περιοδικά στα οποία δημοσιεύθηκαν ήταν τα Lung Cancer, Cancer Research, Clinical Cancer Research, International Journal of Cancer. Ο πρώτος Έλληνας που συναντάται στον κατάλογο των ερευνητών βρίσκεται στην 72η θέση και δυστυχώς δεν είναι πνευμονολόγος. Περισσότερες από 20.500 εργασίες βρέθηκαν με αντικείμενο τη φυματίωση και 17.985 με αντικείμενο την πνευμονία. Κανένας Έλληνας ερευνητής δεν βρέθηκε στον κατάλογο των 100 σημαντικότερων ερευνητών σε κάθε αντικείμενο.

 

Η αναζήτηση ολοκληρώνεται με δύο άλλα αντικείμενα με περιορισμένο αριθμό εργασιών. Βρέθηκαν 2.122 εργασίες με θέμα τα διάμεσα νοσήματα. Οι περισσότερες ήταν δημοσιευμένες σε πνευμονολογικά περιοδικά (Chest, American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, European Respiratory Journal). Οι σημαντικότεροι ερευνητές διεθνώς ήταν οι Colby TV και Du Bois RM, ενώ βρίσκεται στην 39η θέση ο πρώτος Έλληνας ερευνητής. Βρέθηκαν επίσης 3.078 εργασίες με θέμα τα νοσήματα του υπεζωκότα, δημοσιευμένες συχνότερα στα περιοδικά Chest, Annals of Thoracic Surgery, Lung Cancer. Με μεγάλη διαφορά σημαντικότερος ερευνητής ήταν ο RW Light, ενώ με έκπληξη διαπιστώνει κανένας ότι τρεις Έλληνες ερευνητές βρίσκονται στις πρώτες 100 θέσεις, εκ των οποίων οι δύο στις πρώτες 20 θέσεις.

 

Ο αναγνώστης, ειδικός ή ειδικευόμενος πνευμονολόγος, μπορεί να βγάλει μετά την παράθεση των παραπάνω στοιχείων τα δικά του συμπεράσματα. Η πνευμονολογία στην Ελλάδα βρίσκεται σε ανοδική πορεία. Δραστήριες πνευμονολογικές κλινικές έχουν δημιουργηθεί στις περισσότερες Ιατρικές Σχολές της Περιφέρειας. Παγκόσμια, αλλά και στην Ελλάδα, πρέπει να αναπτυχθεί η έρευνα σε κατεξοχήν πνευμονολογικά αντικείμενα, όπως η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Εστιασμένα ερευνητικά αντικείμενα, όπως τα νοσήματα του υπεζωκότα και τα διάμεσα νοσήματα, που αναπτύχθηκαν επαρκώς στην Ελλάδα πρέπει να ενισχυθούν ακόμα περισσότερο, έτσι ώστε να αποτελέσουν αιχμές έρευνας και πόλους έλξης ακόμα και ξένων ερευνητών στη χώρα μας. Το άσθμα, η φυματίωση και η εντατική θεραπεία αποτελούν περίπου με βάση τον αριθμό των δημοσιευμένων εργασιών ισότιμα ερευνητικά αντικείμενα. Ιδιαίτερη συζήτηση πρέπει να γίνει για τον καρκίνο πνεύμονα, ο οποίος φαίνεται ότι στην Ελλάδα δεν αποτελεί κύριο αντικείμενο έρευνας των Πνευμονολόγων.

 

Χωρίς κανένας να αδιαφορεί για το σημαντικό κλινικό έργο που γίνεται στις πνευμονολογικές κλινικές της χώρας, ας συνεργασθούμε για την καλύτερη εκπαίδευση των ειδικευομένων στην κλινική πράξη και στον ερευνητικό τομέα. Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία αλλά και Πνευμονολογικές κλινικές έχουν αποκτήσει ήδη σημαντική εμπειρία. Προσωπικές απόψεις για τη συνάφεια της Πνευμονολογίας με άλλες ειδικότητες μπορούν να επανεξετασθούν από την προσεκτική μελέτη των δεδομένων της διεθνούς βιβλιογραφίας. Είναι σημαντικό για όσους καθορίζουν το μέλλον της Πνευμονολογίας να προβλέπουν τις εξελίξεις. Η αναζήτηση και η αξιολόγηση των δεδομένων, όπως βρίσκονται σε διεθνείς βάσεις δεδομένων, όπως το Scopus, συμβάλει σε αυτό.

Βιβλιογραφια 1.
www.scopus.com

© 2011 PNEUMON Magazine, Hellenic Bronchologic Society.
Developed by LogicONE Logo LogicONE