Please wait. Loading...
 
Αποστολή σε φίλο
 
Αίτια νοσηλείας γυναικείου πληθυσμού σε πνευμονολογική κλινική
ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Σκοπός της εργασίας αυτής ήταν η μελέτη αιτιών νοσηλείας γυναικείου πληθυσμού σε πνευμονολογική κλινική. Καταγράψαμε γυναίκες ασθενείς που νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας κατά τη διάρκεια των τεσσάρων τελευταίων ετών (1996-1999). Οι ασθενείς κατανεμήθηκαν σε ομάδες νοσημάτων, ανά έτος νοσηλείας, καθώς και στο σύνολο των ετών. Δεν ελήφθησαν υπόψη οι επανεισαγωγές που αφορούσαν στην ίδια αιτία. Συνολικά νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας 1055 γυναίκες. Δεν φάνηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά, ούτε στην ετήσια κατανομή του συνόλου των ασθενών που νοσηλεύτηκαν, ούτε και στο σύνολο των ασθενών ανά κατηγορία νόσου, ετησίως. Συμπερασματικά, οι κυριότερες αιτίες νοσηλείας γυναικείου πληθυσμού είναι η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια σε ποσοστό 25%, οι λοιμώξεις αναπνευστικού σε ποσοστό 14%, το βρογχικό άσθμα σε ποσοστό 13%, ο πρωτοπαθής καρκίνος του πνεύμονος σε ποσοστό 12% και η πνευμονία σε ποσοστό 9%. Άλλα νοσήματα, όπως η σαρκοείδωση, η φυματίωση, οι νόσοι κολλαγόνου, συμμετέχουν σε πολύ μικρό ποσοστό στο σύνολο των νοσηλευομένων γυναικών. Συγκριτικά, διπλάσιος αριθμός ανδρών εισήχθη στην κλινική μας το ίδιο χρονικό διάστημα εκ των οποίων οι κυριότερες αιτίες νοσηλείας ήταν ο πρωτοπαθής καρκίνος του πνεύμονος σε ποσοστό 29.7%, η ΧΑΠ σε ποσοστό 29.2%, η πνευμονία σε ποσοστό 7.9%, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού σε ποσοστό 5.47% και το βρογχικό άσθμα σε ποσοστό 3.74%. Η διαφορά στην επίπτωση της ΧΑΠ, του πρωτοπαθούς καρκίνου του πνεύμονος και του βρογχικού άσθματος στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες βρέθηκε στατιστικά σημαντική (p<0.001). Πνεύμων 2001, 14 (1): 74-80

ΣΚΟΠΟΣ

Σκοπός της εργασίας αυτής ήταν η καταγραφή των αιτιών νοσηλείας γυναικών σε πνευμονολογική κλινική, η ταξινόμησή τους σε κατηγορίες νόσων και η ετήσια κατανομή τους.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Είναι καλά γνωστό ότι οι εντοπίσεις των πνευμονικών νοσημάτων επιπολάζουν με διαφορετική συχνότητα στα δύο φύλα και σε συνάρτηση με την ηλικία.

Έχοντας σαν παράδειγμα το βρογχογενή καρκίνο του πνεύμονος, η επίπτωση του οποίου αφορά στα δύο φύλα σε διαφορετικό επίπεδο, οι άρρενες προσβάλλονται σε τριπλάσια έως και δεκαπλάσια συχνότητα έναντι των θηλέων και η επίπτωση αυτή βαρύνει κυρίως τις μεγάλες ηλικίες1. Όμως η αύξηση της καπνιστικής συνήθειας των γυναικών διπλασίασε την επίπτωση της νόσου στο γυναικείο πληθυσμό, στη χώρα μας, κατά την τελευταία 25ετία, και αύξησε τη θνησιμότητα από βρογχογενή καρκίνο στις νεότερες γενιές1.

Γενικότερα, η αύξηση της καπνιστικής συνήθειας, το παθητικό κάπνισμα, η ρύπανση του περιβάλλοντος και ο συγχρωτισμός των σύγχρονων πόλεων, φαίνεται να επηρεάζουν την επίπτωση των πνευμονικών νοσημάτων στον πληθυσμό και των δύο φύλων.

ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ

Υλικό αποτέλεσαν 1055 γυναίκες οι οποίες νοσηλεύθηκαν στην κλινική μας κατά τα τελευταία τέσσερα (4) έτη (1/1/1996- 31/12/1999).

Οι ασθενείς παρέμειναν προς διερεύνηση και έπασχαν από αμιγώς πνευμονολογικά νοσήματα.

Οι ασθενείς κατανεμήθηκαν κατά κατηγορίες νόσων στο σύνολό τους και παράλληλα ελέγχθηκε ο μέσος όρος ηλικίας κατά ομάδα νόσου και η ετήσια κατανομή τους ανά νόσο. Έγινε σύγκριση με τα αίτια νοσηλείας και την ποσοστιαία αναλογία κατά κατηγορία νόσου 2092 ανδρών που νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας το ίδιο χρονικό διάστημα.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Συνολικά, τα τέσσερα (4) τελευταία έτη νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας 1055 γυναίκες ασθενείς.

Οι ασθενείς αυτές παρέμειναν προς διερεύνηση και έπασχαν από αμιγώς πνευμονολογικά νοσήματα.

Κατά κατηγορία νόσου, στο σύνολό τους, οι νοσηλείες αυτές είχαν ως εξής (Σχήμα 1):



249 ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) (23.6%), 134 ασθενείς με άσθμα (12.7%), 93 με πνευμονία (8.81%), 148 με λοίμωξη αναπνευστικού (14.02%), 52 με περιοριστικό σύνδρομο, εκτός διάμεσης πνευμονοπάθειας (4.92%), 33 με πνευμονική ίνωση (3.127%), 11 με νόσο κολλαγόνου εντοπιζόμενη στον πνεύμονα (1.04%), 15 με σαρκοείδωση (1.42%), 30 με ΤΒC (2.84%), 43 με βρογχεκτασίες (4.075%), 13 με πνευμονική εμβολή (1.23%), 2 με αυτόματο πνευμοθώρακα (0.18%), 129 με πρωτοπαθές Ca πνεύμονα και λεμφώματα (12.22%), 35 με μεταστατικό Ca πνεύμονα (3.31%). Αδιάγνωστες εξήλθαν 47 ασθενείς (4.45%), εκ των οποίων 27 με αιμόφυρτα, 2 με οζώδες ερύθημα, 4 με λεμφαδενοπάθεια, 10 με πλευρίτιδα και 4 με νομισματοειδή σκίαση. 21 ασθενείς εξήλθαν με διάγνωση ουδέν εκ των πνευμόνων.



Τα αντίστοιχα αποτελέσματα για τον ανδρικό πληθυσμό απεικονίζονται στο σχήμα 2 και στον πίνακα 1 απεικονίζονται συγχρόνως ανά έτος, νόσο και φύλο τα συνολικά αποτελέσματα.

Οι διαφορές στην κατανομή των αιτιών νοσηλείας μεταξύ ανδρών και γυναικών μελετήθηκαν στατιστικά με τη μέθοδο χ2. Βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στις νοσηλείες των δύο φύλων που αφορούσαν σε βρογχικό άσθμα, ΧΑΠ και πρωτοπαθή καρκίνο του πνεύμονος. Συγκεκριμένα, στο σύνολο των ετών 12.7% των νοσηλευομένων γυναικών έπασχαν από βρογχικό άσθμα έναντι του 3.74% των ανδρών (p<0.001). Από πρωτοπαθή καρκίνο πνεύμονα έπασχε το 30% των ανδρών και 12.2% των γυναικών (p<0.001). Με ΧΑΠ έπασχε το 29.2% των ανδρών και το 23.6% των γυναικών (p<0.001).

Οι διαφορές στην ετήσια κατανομή των αιτιών νοσηλείας στο γυναικείο και στον ανδρικό πληθυσμό εκτιμήθηκαν με υπολογισμό του συντελεστή συσχετίσεως r, όπου σαν ανεξάρτητη μεταβλητή θεωρήθηκε ο χρόνος και εξαρτημένη το είδος του νοσήματος. Διαχρονικά, στα έτη που μελετήσαμε παρουσίασαν αύξηση οι νοσηλείες από λοίμωξη αναπνευστικού και περιοριστικό σύνδρομο στο γυναικείο πληθυσμό, από λοίμωξη και βρογχεκτασίες στον ανδρικό πληθυσμό. Μείωση παρατηρήθηκε στις νοσηλείες από πνευμονία, ΧΑΠ, φυματίωση, ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση και πρωτοπαθή καρκίνο του πνεύμονα στις γυναίκες και στις νοσηλείες από πνευμονία, ΧΑΠ, φυματίωση, περιοριστικό σύνδρομο, ίνωση, άσθμα, βρογχεκτασίες και πρωτοπαθή καρκίνο του πνεύμονα, στους άνδρες.

Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη μέση ηλικία των νοσηλευομένων ανά νόσημα ματαξύ των δύο φύλων (η εκτίμηση έγινε με student t-test).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Δεν φάνηκε να υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στον απόλυτο αριθμό των γυναικών που νοσηλεύτηκαν ανά έτος, ούτε και στον αριθμό των γυναικών που αφορούν στις επιμέρους ομάδες των κυριοτέρων πνευμονικών νοσημάτων, ανά έτος. Η κυριότερη αιτία νοσηλείας του γυναικείου πληθυσμού σε πνευμονολογική κλινική, φαίνεται να είναι η ΧΑΠ σε ποσοστό περίπου 25%, ενώ ακολουθούν η λοίμωξη σε ποσοστό 14%, το βρογχικό άσθμα σε ποσοστό 13%, ο πρωτοπαθής καρκίνος του πνεύμονος σε ποσοστό 12% και η πνευμονία σε ποσοστό 9%. Τα υπόλοιπα νοσήματα, όπως φυματίωση, σαρκοείδωση, νοσήματα κολλαγόνου, πνευμονική ίνωση κ.ά., συμμετέχουν στο 27% περίπου του συνόλου των αιτιών νοσηλείας. Όπως προκύπτει από τη σύγκριση των αιτίων νοσηλείας ανδρών - γυναικών που νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας το ίδιο χρονικό διάστημα, υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά στον καρκίνο του πνεύμονος, τη ΧΑΠ και το βρογχικό άσθμα. Η συχνότητα του πρωτοπαθούς καρκίνου του πνεύμονος και της ΧΑΠ είναι αυξημένη στον ανδρικό πληθυσμό. Αντίθετα, το βρογχικό άσθμα εμφανίζει μεγαλύτερη συχνότητα στις γυναίκες. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει για τα νοσήματα κολλαγόνου με εντόπιση στον πνεύμονα, καθώς και για τη σαρκοείδωση.

ΣΥΖΗΤΗΣΗ

Η κατανομή των πνευμονολογικών νοσημάτων ανά φύλο μας έχει συχνά απασχολήσει. Στο άσθμα ο επιπολασμός και η θνητότητα φαίνεται να αυξάνουν στο γυναικείο πληθυσμό6. Οι Singh και συν. (Multicenter Asthma Research Collaboration, Boston) συνέκριναν την κατά φύλο προσέλευση λόγω βρογχικού άσθματος στο Τ.Ε.Π. (Τμήμα Επειγόντων). Από τους 1228 ασθενείς με κρίση βρογχικού άσθματος, το 64% ήταν γυναίκες. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι περισσότερες γυναίκες ασθενείς είχαν ιστορικό παρακολούθησης της νόσου τους σε τακτική βάση, και ελάμβαναν εισπνεόμενα κορτικοειδή ως θεραπεία. Επίσης, από το σύνολο των ασθενών, οι γυναίκες ήταν εκείνες που είχαν τη μεγαλύτερη πιθανότητα να εισαχθούν στο νοσοκομείο για περαιτέρω θεραπευτική αντιμετώπιση. Δεν φάνηκε να υπάρχει σημαντική διαφορά στις αναζωπυρώσεις άσθματος μεταξύ ανδρών - γυναικών μετά τη νοσηλεία τους. Παρ' όλα αυτά οι γυναίκες αναφέρονταν συχνότερα από τους άνδρες σε παροξυσμούς των συμπτωμάτων τους. Στην κλινική μας υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στις νοσηλείες των δύο φύλων, στους ασθενείς που έπασχαν από βρογχικό άσθμα (p<0.001). Στο σύνολο των ετών, 12.7% των νοσηλευομένων γυναικών έπασχαν από βρογχικό άσθμα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των νοσηλευομένων ανδρών ήταν μόνο 3.74%. O λόγος αυτής της διαφοράς δεν είναι γνωστός. Ενδεχομένως οι γυναίκες με άσθμα τείνουν να είναι πιο συμπτωματικές στη νόσο τους σε σχέση με άνδρες ασθενείς με τους οποίους έχουν ανάλογες παραμέτρους πνευμονικής λειτουργίας6.

Εντυπωσιακή είναι και η ποσοστιαία κατανομή του καρκίνου του πνεύμονος, κατά φύλο. Υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά κατά φύλο στον αριθμό των ασθενών που νοσηλεύτηκαν στην κλινική μας με καρκίνο πνεύμονος (p<0.001). Συνολικά το 30% των νοσηλευομένων ανδρών έπασχαν από πρωτοπαθές καρκίνο πνεύμονος, έναντι του 12.2% των νοσηλευομένων γυναικών. Γενικά η θνησιμότητα από καρκίνο πνεύμονος είναι σαφώς μεγαλύτερη στους άνδρες από ότι στις γυναίκες, παγκοσμίως7-10. Σε στατιστικές μελέτες που έγιναν στο διάστημα 1986-1988, φαίνεται να υπάρχουν χώρες όπου η θνησιμότητα από καρκίνο του πνεύμονος είναι επταπλάσια στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. Ενδεικτικά, το Βέλγιο κατέχει την πρώτη θέση στους θανάτους από καρκίνο πνεύμονος στους άνδρες και η Σκωτία την πρώτη θέση στις γυναίκες. Στην Ελλάδα οι θάνατοι ανά 100.000 πληθυσμού από καρκίνο του πνεύμονα είναι 6,5 στις γυναίκες και 48.6 στους άνδρες (World Health Organization Statistics). Η θνησιμότητα από καρκίνο πνεύμονος στις γυναίκες στις Η.Π.Α. έλαβε την πρώτη θέση μετά το 1987, ενώ κατείχε την ένατη θέση το 1950, με πρώτο τον καρκίνο του μαστού. Από το 1987 έως το 1991 το ποσοστό αυτό τετραπλασιάστηκε. Για πολλά χρόνια η συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες ήταν ο καρκίνος του μαστού, αλλά από το 1986 και μετά, ο καρκίνος του πνεύμονος. Είναι σαφές ότι η δραματική αυτή αλλαγή οφείλεται στην αύξηση της καπνιστικής συνήθειας των γυναικών τα τελευταία χρόνια7-11.

Στην αύξηση της καπνιστικής συνήθειας γενικότερα, έχει αποδοθεί το ότι αυξάνει η επίπτωση της ΧΑΠ στον πληθυσμό. Σύμφωνα με στατιστικές του American Lung Association, από τους ασθενείς που πάσχουν από εμφύσημα, 55% είναι άνδρες και 45% γυναίκες, με αύξηση στην επίπτωση της νόσου στις γυναίκες κατά 24% για το διάστημα από το 1982-1993, ενώ από τους ασθενείς με χρόνια βρογχίτιδα οι ανά χίλιους κατοίκους δείκτες είναι 62.9 για τις γυναίκες, έναντι 43.9 των ανδρών. Στην κλινική μας, από τους ασθενείς που νοσηλεύτηκαν, 29.2% των ανδρών έπασχαν από ΧΑΠ έναντι του 23.6% του γυναικείου πληθυσμού. Η διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική (p<0.001).

H σχέση ΧΑΠ και καπνίσματος είναι αναμφισβήτη. Το κάπνισμα ευθύνεται για το 82% των θανάτων από ΧΑΠ και οι καπνιστές έχουν 10 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν από ΧΑΠ από ότι οι μη καπνιστές. Όμως παράγοντες όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς και γενετικοί παράγοντες, φαίνεται να επηρεάζουν, παρ' όλο που ακόμα δεν έχουν σαφώς αναγνωριστεί. Ας μην ξεχνούμε ότι μόνο 15% των καπνιστών θα νοσήσει από ΧΑΠ11,12.

Η μέση ηλικία των νοσηλευομένων ανά νόσημα δεν διέφερε στατιστικά ανάμεσα στα δύο φύλα. Σε μια μελέτη των Eagan T και συν., η μέση ηλικία των εισαγωγών που οφειλόταν σε ΧΑΠ και πνευμονία ήταν 71 και 75 χρόνια για άνδρες και γυναίκες, αντίστοιχα14. Σε άλλη μελέτη των Vilkman S. και συν. φαίνεται πως άνδρες ηλικίας 73 ετών και άνω έχουν το υψηλότερο ποσοστό νοσηλείας λόγω ΧΑΠ, ενώ στις γυναίκες ο ρυθμός νοσηλειών από ΧΑΠ αυξάνει μετά τα 68 έτη15. Στη δική μας μελέτη η μέση ηλικία των ασθενών με ΧΑΠ ήταν για τους άνδρες 69.3 έτη και για τις γυναίκες 71,8 έτη. Φαίνεται πως καθώς ο πληθυσμός στις αναπτυγμένες χώρες γηράσκει, αυξάνει η σημασία της ΧΑΠ για το σύστημα υγείας15.

Παρά το ότι στη μελέτη μας παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στη διαχρονική κατανομή των αιτιών νοσηλείας στον ανδρικό και στο γυναικείο πληθυσμό, δεν μπορούμε να εξάγουμε συμπεράσματα για τον επιπολασμό ή την επίπτωση των αναπνευστικών νοσημάτων στα δύο φύλα, λόγω του μικρού χρονικού διαστήματος που μελετήθηκε (4 έτη), του περιορισμένου αριθμού των περιστατικών και του γεγονότος ότι κέντρο αναφοράς αποτέλεσε ένα συγκεκριμένο πνευμονολογικό τμήμα.

Θεωρούμε ότι τα αποτελέσματά μας είναι ενδεικτικά της κατανομής των αιτιών νοσηλείας στα δύο φύλα και συγκρίσιμα με εκείνα άλλων μελετών.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Κατσουγιαννόπουλος Χρ. Επιδημιολογία Αιτιολογία Καρκίνου Πνεύμονος. Βρογχογενής Καρκίνος και Μεσοθηλίωμα. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1989.
2. Lacasse Y, Brooks D, Goldstein RS. Trends in the epidemiology of COPD in Canada, 1980 to 1995. COPD and Rehabilitation Committee of the Canadian Thoracic Society. Chest 1999 Aug, 116(2):306-13.

3. Mayne ST, Buenconsejo J, Janerich DT. Previous lung disease and risk of lung cancer among men and women nonsmokers. Am J Epidemiology 1999 Jan 1, 149(1):13-20.
4. Montnemery P, Adelroth E, Heuman K, Johannisson A, Johasson SA, Lindholm LH, Lundback B, Lofdahl CG. Prevalence of obstructive lung diseases and respiratory symptoms in southern Sweden. Respir Med 1998 Dec, 92(12):1337-45.
5. Quellette D, Desbiens G, Emond C, Beauchamp G. Lung cancer in women compared with men: stag, treatment, and survival. Ann Thorac Surg 1998 Oct, 66(4):1140-3, discussion 1143-4.
6. Acute asthma presentations in males/females. Arch Intern Med 1999, 159:1237-43.
7. Boring CC, Squires TS, Tong T. Cancer statistics, 1992. Ca-A Cancer Journal for clinicians, January/February 1992, Vol 42: No 1.
8. McKay FW, Hanson MR, Miller RW. Cancer Mortality in the United States 1950-1977. J Natl Cancer Ins Mono 59: 1982. NIH Pub. No. 82-2435.
9. Parkin DM, Muir CS, Whelan S, et al. Cancer Incidence in Five Continents, Vol. VI. IARC Scientific Publications No. 120. World Health Organization, International Agency for Research of Cancer, Lyon, 1992.
10. Ries LAG, Miller BA, Hankey BF, et al. (eds): SEER Cancer Statistics Review, 1973-1991: Tables and Graphs, National Cancer Institute. NHI Pub. No. 94-2789, Bethesda, MD, 1994. 11. Steimle S. New EU report: more women are smoking. J Natl Cancer Inst 1999 Feb 3, 91(3):212-3.
12. American Lung Association Statistics, 1995.
13. World Health Organization data as adapted by the American Cancer Society, 1992.
14. Eagan T, Gulsvik A, Morkve O, Skaug K. Hospital admissions due to obstructive lung disease and pneumonia in two hospital districts. Tidsskr Nor Laegeforen 1999 Nov, 119(28):4173-5.
15. Vilkman S, Keistinen T, Tuuponen T, Kivela SL. Age distribution of patients treated in hospital for chronic obstructive pulmonary disease. Age Ageing 1996 Mar, 25(2):109-12.

© 2011 PNEUMON Magazine, Hellenic Bronchologic Society.
Developed by LogicONE Logo LogicONE